Menu:
Ulotki & Foldery
SD 80
Wagon spalinowy
W dniu 15 XII 2009 został wyciągnięty i przetoczony do Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
wagon spalinowy SD 80 w celu poddania go konserwacji i renowacji.
Zdjęcia z tej akcji poniżej.
Historia SD 80
Wagon spalinowy SD80 to najszybszy pociąg lat 60-tych. Do Polski trafiły trzy pojazdy
których wykonawcą były zakłady OM w Mediolanie (Officine Meccaniche, Milan). Miały
stanowić wzór dla nowych pojazdów jakie firma HCP (zakłady H. Cegielski w Poznaniu)
chciała budować dla PKP. W tym czasie nie było w kraju odpowiedniego producenta
silników spalinowych odpowiednich dla tego typu pojazdów - trzeba by było kupować
je za granica i sprowadzać przez co plan ten został niezrealizowany.
Wagony spalinowe pierwotnie oznaczone zostały numerami 090 051 … 053 i serią MsBx
(po zmianie klas w 1956r. – MsAx), póżniej dopiero serią SD80. Do wagonów spalinowych
na potrzeby PKP wprowadzono pewne zmiany (zaprojektowane w biurze konstrukcyjnym
FIAT):
• Przeniesiono stanowisko maszynisty z lewej na prawą stronę
• Wyposażono wagony w kocioł grzewczy
Wagon SD80 był przeznaczony do obsługi szybkiej komunikacji międzymiastowej (istniała
możliwość połączenia ze sobą dwóch wagonów obsługiwanych z jednego stanowiska).
Pojazdy miały dwa agregaty napędowe umieszczone w przednich częściach pudła i były
przystosowane do pracy w trakcji podwójnej. SD80 gwarantował krótszy czas jazdy
oraz wygodne, rezerwowane miejsca pasażerom co w połączeniu owocowało obniżeniem
kosztów eksploatacyjnych i poprawę wykorzystania taboru. Uruchomienie szybkiej komunikacji
kolejowej było wyrazem postępu i odejścia od powolnych i przepełnionych pociągów
prowadzonych ciężkimi lokomotywami.
Charakterystyka:
Układ osi (1A)'(A1)'
Typ silnika Saurer OM-BXD
Moc znamionowa 2 x 110 kW
Rodzaj przekładni hydrauliczna
Typ przekładni Lysholm-Smith DF1,15
Masa służbowa 34,2 t
Długość ze zderzakami 24560 mm
Szerokość 3160 mm
Wysokość 3564 mm
Średnica kół 900 mm
Prędkość konstrukcyjna 130 km/h
Liczba miejsc siedzących 72
Jak wyglądał SD 80?
Wnętrze SD80 było podzielone na 8 części:
• Przednia kabina maszynisty
• Toaleta
• Przedział kotła grzewczego
• Przedni przedsionek wejściowy
• Przedział pasażerski
• Tylny przedsionek wejściowy
• Przedział służbowy
• Tylna kabina maszynisty
Przedział pasażerski mieścił 72 osoby – po obu stronach środkowego przejścia znajdowały
się miękkie kanapy. Miejsce na bagaż znajdowało się pod fotelami oraz na półkach
zamontowanych nad oknami wzdłuż wagonu. Podłoga przedziału pasażerskiego wykonana
była z aluminiowej blachy falistej, pokrytej płytami korkowymi i wyłożona linoleum.
W toalecie i w przedziale kotła grzewczego podłogę wyłożono nierdzewną blacha stalową.
Pokrycie wewnętrzne wagonu stanowiły płyty lakierowanej sklejki izolowane watą szklaną.
Pokrycie zewnętrzne natomiast stanowiła blacha stalowa o grubości 2mm i 1,5 mm na
dachu. Okna wagonu spalinowego z szybą ze szkła hartowanego opuszczane były za pomocą
mechanizmu zębatkowego, obracanego ręczna korbą. Posiadały w górnej części zabezpieczenia
przed wodą deszczową. W kabinie maszynisty natomiast, znajdowały się 4 okna stałe
z 8 mm szybami oraz 2 okna boczne z opuszczana szybą.
Wejście do wagonu zaopatrzone było w 1 stopień zewnętrzny oraz wnęki – stanowiące
drugi stopień wewnętrzny. Drzwi były jednoskrzydłowe z opuszczanymi szybami, otwierane
na zewnątrz. Wagon wyposażony był w oświetlenie elektryczne żarowe, które zasilane
było z prądnic(umieszczone przy każdym silniku spalinowym) lub dwóch baterii akumulatorów
kwasowych o napięciu 24 V. Ogrzewanie wagonu stanowił samoczynnie działający kocioł
o wydajności 5000 kcal/h zasilany tym samym paliwem co silniki spalinowe. Nawiewne
ogrzewanie powodowało 30 krotną wymianę powietrza we wnętrzu wagonu. Wyłączone ogrzewanie
spełniało funkcje przewietrzania wnętrza.
Wagony motorowe SD80 początkowo stacjonowały w Warszawie. Obsługiwały szybkie połączenia
do Gdyni (od1953 do1956). W 1959r. uruchomiono połączenie do Poznania i Bydgoszczy
a w 1960 do Świnoujścia (Błękitna Fala - sezonowy pociąg ekspresowy kursujący z
rozkładową prędkością 115km/h). W 1962 SD80 podjęły, jak się okazało ostatnie zadanie
– obsługa ekspresu „Lech” kursującego na trasie Warszawa- Poznań- Warszawa, z handlową
prędkością 90 km/h. W 1963r. przekazano wszystkie trzy pojazdy z Warszawy Wschodniej
do motowozowni Gdańsk. Po zdemontowaniu urządzeń sterowania wielokrotnego otrzymały
znak serii SR70 (1967 r.), jako pojazdy przeznaczone do jazd inspekcyjnych.
Wagon SR70-02 jako ostatni, skreślony został z inwentarza w 1974 r.
Bibliografia:
P. Terczyński „Atlas lokomotyw” Poznań 2007
„Świat kolei” 5/2004